อาหารเพื่อสุขภาพ

อาหารสุขภาพจิตดี

อาหารที่คุณทานเข้าไป ส่งผลต่อระดับพลังงาน ความตื่นตัว ระบบย่อยอาหาร และระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย สมองของคุณก็เป็นอวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกาย เช่นเดียวกับหัวใจและตับ และอาหารที่เราทานจึงเป็นพลังงานแหล่งเดียวในการขับเคลื่อนสมอง อาหารที่เราทานเข้าไปนั้น จะผลิตและปล่อยสารเคมีที่ส่งผลต่อระบบการรู้จำและอารมณ์ ดังนั้นอาหารจึงเป็นสิ่งสำคัญมากในการรักษาโรควิตกกังวล และซึมเศร้า

จริงหรือ…อาหารทำให้สุขภาพจิตแข็งแรง?
งานวิจัยมากมาย ยืนยันว่า อาหารและสุขภาพจิตมีความสัมพันธ์อันเชื่อมโยงกัน มีการพบว่า ผู้ที่มีปัญหาด้านสุขภาพจิตมักจะทานอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ เช่นอาหารแปรรูป อาหารบรรจุเสร็จ อาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการต่ำ เช่น มันฝรั่งทอด และ ช็อคโกแลต มากกว่าที่จะทานผักผลไม้สดและอาหารเพื่อสุขภาพที่ปรุงเอง

การขาดธาตุโฟลิก และซีลีเนียม (ที่พบในผักใบเขียว) ก็มีความเชื่อมโยงกับโรคซึมเศร้า การเหนื่อยล้า การนอนไม่หลับ และความวิตกกังวล ดังนั้นการทานผักโขม คะน้า บล๊อคโคลี และผักใบเขียวอื่นๆ จะทำให้ร่างกายของคุณได้รับสารอาหารเพื่อต่อสู้กับอาการเหล่านี้

แน่นอนว่าอาหารที่มีวิตามินสูงจะช่วยทำให้สุขภาพกายและใจแข็งแรง งานวิจัยพบว่า ผู้หญิงวัยกลางคนที่ทานผักและผลไม้ 6 ชนิดต่อวัน จะมีอัตราความเจ็บป่วยทางจิตใจน้อยลง ผลการศึกษาจากงานวิจัยชิ้นนี้ ผนวกกับการค้นพบเรื่องความเชื่อมโยงกันของอาหารและสุขภาพจิต ทำให้เกิดข้อสรุปว่า การทานอาหารที่มีทั้งคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน วิตามิน เกลือแร่ น้ำเปล่า กรดอะมิโน และไขมันที่จำเป็นต่อร่างกาย ผนวกกับการหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป รวมถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เป็นเคล็ดลับสำคัญที่ทำให้สุขภาพจิตดี

โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล กับ สารอาหาร
อาหารมีผลต่อสุขภาวะทางจิต 2 ประการ คือ อาการซึมเศร้า และอาการวิตกกังกล แม้ว่าโรคทั้งสองนี้ไม่ได้มีสาเหตุมาจากอาหารที่คุณทานเข้าไป แต่พบว่าสารอาหารมีส่วนสำคัญที่สามารถส่งผลให้อาการของโรคแย่ลง

ผู้ป่วยโรคซึมเศร้า มักจะทานอาหารที่ไม่ค่อยมีคุณค่าทางโภชนาการ ผู้ป่วยมักจะไม่เลือกอาหารที่ดีต่อสุขภาพ อาจจะเจริญอาหารน้อยลง ทานของหวานมากขึ้น และมักจะเลือกทานอาหารจำพวกที่ส่งผลให้อาการซึมเศร้าแย่ลง การศึกษาชิ้นหนึ่ง ค้นพบว่าคนที่ทานอาหารที่คุณค่าทางโภชนาการต่ำ เช่น อาหารขยะที่ผ่านกระบวนการแปรรูป จะมีอัตราความเสี่ยงต่อการเป็นโรคซึมเศร้าสูงกว่าคนที่ทานอาหารเพื่อสุขภาพ ถึง 58 เปอร์เซ็นต์

กินอย่างไร เพื่อต่อสู้กับโรคซึมเศร้า
สมองของคนที่ป่วยเป็นโรคซึมเศร้า จะขาดสารเคมีที่เรียกว่าสารสื่อประสาท อันได้แก่ เซโรโทนิน และโดปามีน อันเป็นตัวช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายและมีความสุข กรดอะมิโนในอาหารสามารถแปรสภาพไปเป็นสารสื่อประสาทได้ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ สารทริปโตเฟน (กรดอะมิโนชนิดหนึ่ง) ซึ่งพบในไข่ ชีส ปลาแซลมอล ไก่งวง สัปปะรด ถั่ว และเต้าหู้ เมื่ออาหารเหล่านี้เข้าสู่ร่างกาย มันจะถูกกระบวนการของร่างกายเผาผลาญเพื่อไปสร้างสารเซโรโทนิน และโดปามีน ดังนั้นอาหารที่เราทาน จึงมีส่วนช่วยในการรักษาระดับของสารสื่อประสาทในสมอง อันได้แก่ เซโรโทนิน และโดปามีน เพื่อทำให้เรารู้สึกดี

กรดไขมันโอเมกา 3 ที่พบในอาหารจำพวกปลาและไข่ ก็มีส่วนสำคัญที่ช่วยทำให้อาการของโรคซึมเศร้าดีขึ้น เพราะมันมีบทบาทสำคัญต่อโครงสร้างการทำงานของสมอง ด้านการปรับสมดุลย์ของอารมณ์ ดังนั้น เราจึงควรจะทานอาหารจำพวกปลาและไข่ให้เพียงพอ ในวันที่รู้สึกแย่ หรือซึมเศร้า

ความสัมพันธ์ของอาหาร กับโรควิตกกังวล
เมื่อคุณรู้สึกกังวล วิธีง่ายๆคือ สังเกตร่างกายของตัวเอง ที่ท้องและระบบขับถ่าย – คุณอาจรู้สึกไม่สบายท้อง หรือไม่แม้กระทั่งอยากจะมองอาหาร เพราะความกังวลอาจส่งผลกระทบต่อระบบในช่องท้อง ในขนะเดียวกันอาหารที่ทานเข้าไปก็ส่งผลต่อระดับความวิตกกังวล ทั้งนี้พบว่า อาการกรดไหลย้อนและการกังวลสามารถส่งผลถึงกันและกันได้

กินอย่างไร เพื่อต่อสู้กับโรควิตกกังวล
ไม่มีอาหารจำพวกใดจำพวกหนึ่งที่สามารถรักษาโรควิตกกังวลได้ แต่มีอาหารจำนวนหนึ่ง ที่ควรจะหลีกเลี่ยงเมื่อเป็นโรคนี้

เมื่อกรดไหลย้อน สามารถนำมาซึ่งความรู้สึกวิตกกังวล ดังนั้นจึงควรลีกเลี่ยงสิ่งที่จะไปกระตุ้นอาการนี้ เช่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ บุหรี่ ของทอด ของเผ็ด ผลิตภัณฑ์จากนม กระเทียม หัวหอม โซดา ลูกอม และช็อคโกแลต

คุณควรหลีกเลี่ยงการบริโภคอาหารที่มีฤทธิ์เป็นกรด เช่น ผลไม้ที่มีรสเปรี้ยว มะเขือเทศ อาหารขยะจำพวกน้ำตาล เพราะไม่เพียงแต่ว่าอาหารเหล่านี้จะทำให้เกิดกรดไหลย้อน แต่มันยังสามารถไปกระตุ้นอาการของโรควิตกกังวลได้อีกด้วย นอกจากนี้ เพื่อที่จะลดความวิตกกังวลให้ได้มากที่สุด คุณควรจะงดคาเฟอีน และสารที่มีฤทธิ์กระตุ้นทั้งหลาย เนื่องจากมันไปกระตุ้นการทำงานของหัวใจ ทำให้หัวใจเต้นเร็ว และเพิ่มอาการวิตกกังวล

ระดับน้ำตาลในกระแสเลือดที่ไม่คงที่ สามารถทำให้อาการวิตกกังวลแย่ลง ดังนั้นอาหารที่มีน้ำตาลสูง ตามหลักแล้วก็คือคาร์โบไฮเครตเชิงเดี่ยว ซึ่งเป็นสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงเพื่อป้องกันอาการน้ำตาลในเลือดไม่คงที่ ดังนั้นเพื่อหลีกเลี่ยงภาวะวิตกกังวล คุณควรจะทานอาหารดังต่อไปนี้มากๆ ได้แก่ น้ำเปล่า ผัก ธัญพืช ลีนโปรตีน (ในตอนเช้า) และคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน เพื่อที่จะรักษาระดับน้ำตาลในเลือด

การรักษาโรควิตกกังวล โรคซึมเศร้า ที่เดอะ เคบิน กรุงเทพฯ
สารอาหารที่ดี มีความสำคัญต่อร่างกาย เพราะมันช่วยทำให้สุขภาพกายและสุขภาพจิตแข็งแรง ทั้งนี้อาหารเป็นเพียงแค่หนึ่งปัจจัยเท่านั้น ไม่ใช่ทั้งหมด และเพื่อสุขภาพจิตที่แข็งแรง ร่างกายของคุณควรจะได้รับสารอาหารอย่างเพียงพอ แควรหลีกเลี่ยงอาหารที่อาจจะทำให้อาการของโรคแย่ลง อย่างไรก็ดี การรักษาที่ดีที่สุดคือการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านจิตบำบัด